گزارش اخیر انجمن تجارت الکترونیک ایران درباره وضعیت بازار آنلاین کشور در سال ۱۴۰۳، یک پیام روشن برای سیاست‌گذاران و فعالان اقتصادی دارد تجارت الکترونیک دیگر یک بخش فرعی یا مکمل در اقتصاد نیست، بلکه به یکی از مسیرهای اصلی عرضه، فروش و ارتباط با مشتری تبدیل شده است.
بر اساس این گزارش، سهم خرده‌فروشی آنلاین رسمی کشور بدون احتساب طلا به ۵.۶ درصد از کل خرده‌فروشی رسیده و ارزش تجارت اجتماعی در شبکه‌هایی مانند اینستاگرام نیز حدود ۸۸.۸ همت برآورد شده است. این اعداد نشان می‌دهد بخش بزرگی از اقتصاد خرد کشور، به‌ویژه در حوزه پوشاک، لوازم جانبی، کالاهای مصرفی، صنایع دستی و بسیاری از کسب‌وکارهای کوچک، به فضای دیجیتال متصل شده است.
برای اصناف، این تحول یک تهدید نیست بلکه یک فرصت تاریخی است. امروز یک واحد صنفی کوچک در یک شهر می‌تواند بدون محدودیت جغرافیایی، محصولات خود را به مشتریان سراسر کشور معرفی کند، برند بسازد و با استفاده از ابزارهای دیجیتال، فروش خود را توسعه دهد. بسیاری از واحدهای صنفی که در سال‌های اخیر با کاهش قدرت خرید و رکود بازار مواجه بوده‌اند، می‌توانند با ورود هوشمندانه به تجارت الکترونیک، بخشی از محدودیت‌های فروش سنتی را جبران کنند.
اما در کنار این فرصت، باید به یک واقعیت مهم نیز توجه داشت اقتصاد دیجیتال بیش از هر بخش دیگری به پایداری زیرساخت‌های ارتباطی وابسته است. هرگونه قطعی گسترده اینترنت، اختلال در شبکه، کاهش کیفیت دسترسی یا محدودیت در پلتفرم‌های ارتباطی، مستقیماً به کاهش فروش، از دست رفتن مشتری، اختلال در پرداخت و آسیب به اعتماد شکل‌گرفته میان فروشنده و مصرف‌کننده منجر می‌شود.
وقتی هزاران کسب‌وکار خرد، صفحه فروش، فروشگاه آنلاین، ارتباط با مشتری و فرآیند سفارش خود را بر بستر اینترنت بنا کرده‌اند، اینترنت دیگر صرفاً یک ابزار ارتباطی نیست بلکه بخشی از زیرساخت اقتصادی کشور محسوب می‌شود. همان‌گونه که قطع برق یا اختلال در شبکه بانکی می‌تواند فعالیت اقتصادی را متوقف کند، اختلال جدی در اینترنت نیز آثار مستقیم اقتصادی دارد.
اتاق اصناف ایران و تشکل‌های صنفی باید این تحول را جدی‌تر دنبال کنند. حمایت از آموزش اصناف برای ورود به تجارت الکترونیک، توسعه مهارت‌های دیجیتال، تسهیل دسترسی کسب‌وکارهای کوچک به ابزارهای فروش آنلاین و همچنین مطالبه پایداری و کیفیت زیرساخت اینترنت، بخشی از مسئولیت‌های جدید نهادهای صنفی است.
آینده خرده‌فروشی، ترکیبی از بازار سنتی و فضای دیجیتال خواهد بود. فروشگاه فیزیکی همچنان جایگاه مهم خود را حفظ می‌کند، اما واحد صنفی موفق آینده، واحدی است که ویترین خود را فقط به چهار دیوار مغازه محدود نکند و از ظرفیت فضای آنلاین برای جذب مشتری، معرفی کالا و افزایش فروش استفاده کند.
امروز موضوع تجارت الکترونیک صرفاً بحث فناوری نیست بحث بقا، رقابت‌پذیری و آینده اصناف کشور است. هر تصمیمی که به توسعه این فضا کمک کند، در نهایت به تقویت اقتصاد خرد و اشتغال کشور منجر خواهد شد.
روابط عمومی اتاق اصناف مرکز استان خراسان شمالی